Gitik-Gitik sa Pulitika

Kining ubang mga misikat, nagtoo na gyod nga giganahan na pag-ayo ang mga tawo nila tungod kay sige silang makita sa telebisyon ug mabasa sa pamantalaan. Nagtuo na gyod sila nga ituboy sila sa katawhan ngadto sa Senado ug Malakanyang tungod lang sa ilang kasikat.

Kataw-anan, apan tinuod nga daghan sa mga misikat nga mga personalidad ang gikatahong molansar sa nagkadaiyang posisyon sa 2010.

Si Manny Pacquiao nga misikat sa boksing, misulay na niadtong eleksiyon sa 2006 apan napildi. Wa gyod natagam, modagan pa gyod daw sa 2010. Aw kung sinumbagayon, maingon nato nga duol gyod sa kadaugan.

Si Vilma Santos ug Bong Revilla naghinam-hinam na kuno nga mamahimong bise-presidente? Maayo kaha?

Ambot kung ipadala ba sa Ginoo ang iyang anghel aron mobalita kang Bro. Mike Velarde nga angayan na siyang ma-presidente

Sa tanan nga gusto magpasikat nga sikat wala nay makalupig kang Bayani Fernado. Unsa man kunoy motibo sa pagplastar sa iyang nawong sa tarpulin, aber? Matod pa ni Bayani, bisan pakan-on pa siya'g bildo, iyang buhaton aron lang ganahan ang mga nagtan-aw sa programa sa telebisyon nga "Celebrity Duet". Kung modaog si Fernando sa Celebrity Duet", manimaho sab kaha siya sa 2010?

Si Gina de Venecia, nga hilabihan na ang pagdaut sa kanhi kauban sa mga misteryo este sa iyang mister nga si Jose de Venecia, gusto sab daw mudagan isip Senador. Hay manay Gina! Aslom baya ang balimbing, di ba?

Si Joey de Venecia nga nailhan tungod sa isyu sa NBN-ZTE, gusto sab daw mag-Senador? Bisan si Jun Lozada, gusto sab? Hala, mangatawa na ta uy!

Ang labing kataw-anan, mao nga ang usa ka ginganlan ug Mary Grace Poe Llamanzares, anak sa napildi ug namatay nga si Fernando Poe Jr. Gibalita nga lig-on daw nga kandidato sa pagka-Senador sa 2010?

Mao na gyod tingali ni ang timailhan nga nagkaduol na ang panagna sa ermitanyo sa Mahayag nga ang Senado mamahimo nang carnaval. Aw hinoon karon ang Senado nahisama na man lang sa lapad nga kasagbutan nga gidulaa'g patid-lata.

Sa atong nasod, gawasnon ang matag usa nga buangon ang iyang kaugalingon. Apan buang na ba gyod ang mga Filipino nga mo-boto sa maong klase sa mga kandidato?

Gitika ko Noy!

Ambot lang!

Visit also: Third Wave
Subscribe in a reader

Serbisyo todo-todo

Serbisyo-publiko, endorso-produkto! Serbisyo todo-todo.




Nia koy listahan. Dili ni listahan sa utang sa Pilipinas, listahan ni sa mga pulitiko sa Pilipinas nga ambot lang.

Dinhi sa atong nasud, lisod tapukon ang mga ang mga artista nga walay pulitiko; lisod bulagon ang mga pulitiko'ng artistahon ug ang mga puliko nga nag-inartista; labaw na nga lisod pangitaon ang tapok diin adunay mga modelo'g tig-endorso'g produkto nga walay plano mag-pulitiko. Dinhi sa ato, halos tanang sikat ug mikalit pagsikat birahon paingon sa misteryosong linaw sa pulitika. Ingon diay niini ang dula sa pulitika. Dili na unya ko makurat kung sa 2010, modagan pagka-senador ang modaug nga Pinoy Idol.

Niadtong nilabay'ng pipila ka mga bulan, malipayon kaayo ang mga senador tungod sa libreng TV exposure. Dili tungod kay daghan silang napapasar nga balaod kundili tungod sa ilang gihimong imbistigasyon. Naa ba kadto'y maayong resulta? Mura'g pasikat man lang gud kadto sa akong tan-aw. Wala ma'y kamatuoran nga milutaw. Mao na ang kamatuoran - patapok sa tawo - og dili ang tuyo mao ang pagtugkad sa kamatuoran.

Bag-ohay pa lang, naglangas-langas si Senadora Miriam Santiago. Iyang nabantayan nga nagkadaghan sa mga respetadong senador nahimo na nga tig-endorso ug produkto. Ug ang nakakataw-anan kay kasagaran kuno sa maong mga tig-endorso'g produkto, wala kuno nagpabayad. Kabahin kaha kini sa serbisyong todo-todo sa mga trapo?

Nia ang pipila ka mga trapo, este, artista, aw, mga lider diay ni sila sa atong nasud nga gipili nato mismo. Apan sa dili ko pa sila iparada, sugaton una nato sila sa hilabihan kahinay nga pakpak.

Francisco Pangilinan

Swerte ni nga senador kay noodles ang gi-endorso. Kini man gud kunong noodles, makapataas sa kinabuhi. Kini sab kaha ang makapataas o makaputol sa kinabuhing-pulitika ni senador? Tingali angay nato kining lutuon pag-ayo. Basin ang sobrang tingsi sa telebisyon, asgad na kaayong pasikat nga estilo ug dili na matulon. Natuk-an hinoon ko da.

Sa mga kabos intawon ug dili gani makapalit og noodles, dunay suhestiyon si Sen. Francis Escudero.

Francis Escudero

Para kaniya, gikinahanglan nato ang food supplement mao nga kini ang iyang gi-endorso. Nakita tingali ni Escudero nga pirming kulob ang atong kaldero. Grabe ang kagutom sa katilingban bisan pan nga pranses dili ta kapalit. Kapait.

Huma'g kaon, unsay buhaton?

Manuel Villar

Siya ang banggiitang nag-endorso'g tootpaste. Wala may problema, matud pa niya kay ang maong tootpaste gama sa Filipino. Naa unta to'y "kompaniya" sa silhig sa amoa halangdong senador, pwede ba ikaw ang mag-endorso? Gama man sab to sa mga Filipino. Mao ni ang linya sa ato unyang TV ad: "Silhigon nato ang trapo sa gobyerno, palit na kamo sa silhig-lanot nga gama sa Filipino." Ayaw ka, kay kining maong silhig-lanot, world-class!

Kini na tingali ang tinuod nga soap opera. 'Way maglangas ha kay akong ipa-ila-ila si ...

Mar Roxas

Nalipay ko nga sabon panglaba ang gi-endorso ni Roxas kay kini nagpahimundom kanato nga daghan kitang angay nga labhan, daghan ang angay kuso-an pag-ayo, ug daghang mansta nga angay tangtangon. Wala kuno'y bayad ang iyang pag-endorso kay kabahin kini sa iyang pagtabang sa katilingban aron makadaginot pinaagi sa pagpalit sa barato apan epektibo nga produkto. Katuhu-an dili apan tuo na lang mo aron ta madali.

Apan sa kabaga sa buling ug mantsa sa corruption, mo-bula pa kaha ang sabon?

Human ta manglaba, kinahanglan natong banlawan ang nilabhan.

Pia Cayetano

Iyang gi-endorso ang gitawag nga fabric softener. Kung mao kuno kini ang gamiton, mas mogamay ang atong magamit nga tubig sa pagbanlaw sa atong nilabhan.

Pangutana: Angayan na ba nga banlawan nato ang balay-balaoranan? Buhaton nato kini bisan pa tingali kung ang tubig nga magamit sama kadaghan sa tubig sa Maria Cristina Falls, kung kini gikinahanglan.

Nagpahinumdom sab kini nga angayan na nga pahumokon ang mga balati-an sa mga senador. Panahon na tingali nga "mangaligo" kita.

Richard Gordon

Si Gordon, halangdon kay iyang gi-endorso ang sabon pangkaligo aron hinlo ug himsog ang katawhan. Iya tingali namatngonan nga daghan na kaayo ang "hugaw" ug gikinahanglan na nga lugdan ang mga kasaypanan nga atong nahimo sa niaging eleksiyon.

Human sa makalilisang nga imbestigasyon ...

Panfilo Lacson

Dili pusil ang gi-endorso ni Lacson kundili usa ka facial care center - kana bang adtoanan sa mga gustong magpaputi, ug magpaanyag (pagwapo pud tingali). Sa among baryo, ang banyo ra man ang among facial care center, udlot sa kapayas ug asunting ang inusnus, oks na man kaayo. Pwede kaha ipa-endorso namo kang senador ang among facial care center with special
udlot sa kapayas ug asunting treatment? Taym pa, dili kaha mag-imbestigar ang Senado sa nagkagusbat, nagkalasot, ug nagkahugaw nga nawong sa balay balaoranan? Dili tingali kay hapdos tambalan ang atong kaugalingong samad. Manghunad na lang unya ta'g udlot sa bayabas.

Sa kamahal sa gasolina, nganong mobiyahe pa kung pangpaputi masulbad na sa kapsula?

Loren Legarda

Siya natuo nga mas maanyag ang puti'g kutis. Ug siya nagtoo nga dili ang pagtago sa langub, pagnusnus sa udlot sa kapayas ug ang pagpanglugod ang makapaputi. Iyang gi-endorso ang paputi nga produkto - walay problema kay ang produkto makatabang kuno pagpugong sa kanser. Dalaygon ang imong gibuhat senadora, kay imong gipahimumdom sa mga kababayen-an nga mas puti, mas sikat; mas sikat mas may purohan nga mahimong senador, ug kung Senador na, pwede na mag-presidente. Pero hinumdumi lang nga ang tinuod nga kaanyag dili makita sa puti nga kutis. Ug himumdumi sab nga basin ang imong gibuhat mamahimong makapa-ursa sa walay kaayohang kanser sa katilingban.

Sila walay gilapas nga balaod. Sa ato pa, dili sala ang mag-endorso'g produkto apan labaw na nga dili kini matawag nga serbisyo publiko tungod kay nalangkop kini sa pagpamaligya ug sa pagpa-ginansiya. Ang tag-iya sa produkto naglaum mga modako ang ilang halin tungod sa pag-endorso sa mga banggiitan ug halangdon kuno nga mga tawo. Dili kini dautan.

Sa pagkakaron, dili nato hatagan og igong gibug-aton ang mga pulitiko nga nag-endorso'g produkto kay klaro kaayo ang ilang motibo. Kung gikinahanglan nila ang pag-endorso'g produkto aron mapansin sa katilingban, nagpasabot ba nga kulang ang ilang panirbisyo? O nagpasabot ba nga naka-menus sila sa pagsabot sa kinabag-an.

Ang labing halangdon nga lider sa nasud dili na kinahanglan mo-endorso'g produkto aron makita sa katawhan nga sila nag-serbisyo ug aron "mahumot" sa katilingban. Usa lang unta ang angay nilang buhaton, ug mao kini ang kanunay'ng ginahangyo - ang tinu-oray nga serbisyo. Kana lang. Dili kinahanglan ang magpasikat.

Tungod kay ang respeto, dili mapalit ...



Ambot lang!

*Napatik sa Panguil Bay Monitor (Ozamiz City), June 23 - 29, 2008 issue.

Visit also: Third Wave
Subscribe in a reader

Ang Gubat sa Bag-ong Panahon

Gitay-an na ang espada. Gidayandayan na lamang kini sa suok. Mipahuway na ang mga kabayo.

Lahi na ang armas sa bag-ong panahon. Mihuyang na ang gahum sa bala. Aduna nay mas piligroso nga bomba! Kung kaniadto mobanaw ang dugo, karon nagpasad ang taming sa mas ngilngig ug mas kulbahinam nga gubat sa bag-ong panahon.

Sa gubat sa atong panahon, ang armas mao ang IMPORMASYON ug ang taming mao ang KAALAM. Ang mas labing gamhanan mao katong naghupot sa IMPORMASYON ug may lig-ong pundasyon sa kaalam.

Panid-i ang dagan sa atong pulitika. Dili ba makabungol ang matag propaganda sa matag usa?

Kung kaniadto, ipaagi sa dwelo ug panagsangka ang pag-ilog sa gahum sa hari, karon ipaagi na gitawag nga PR war (Public Relations war). Mahimong malat-an ang usa ka personalidad pinaagi sa mass media. Apan kung tinuod kini, nganong wala man napakanaog si Presidente Arroyo taliwala sa "paglata" kaniya? Unsa ba ang iyang gihuptan nga gahum?

Ibalik nako ang pangutana, nganong nakadaug man si Antonio Trillanes pagka-senador bisan pa man nga anaa siya sa bilangguan?

Paniid sa mga tawo nga nagpalibot kanila - kay aduna silay dula nga dili nato makita.

Sa kaso ni Presidente Arroyo, anaa pa kaniya ang supporta sa mga opisyales. Dili ba nga kung anaa ka sa gahum, mahatag nimo ang pabor? Ug kung ikaw nakadawat sa pabor, dili ba suportahan mo ang naghatag sa maong pabor? Kung ikaw pulitiko, dili ka gusto nga walay proyekto. Aron dunay proyekto, supporta sa namunuan.

Ang gubat karon sa pulitika ipaagi na sa "veto", pagbabag o pag-endosar sa mga proyekto. Ug labaw sa tanan, and pagminupular sa impormasyon.

Nganong mikanaog si kanhi Presidente Estrada sa iyang pwesto? Kay lata na ang iyang reputasyon. Nganong dili mahulog si Gloria sa yang pwesto? Kay gilat-an ang mopuli unta. Sa laktod nga pagkasulti, lata ug nanimaho pa ang anaa sa palibot. Ug kung unsaon nga ang lata mahimong presko sa panan-aw sa katawhan, nagdepende kini sa resulta sa gubat sa bag-ong panahon.

Ambot lang!

Visit also: Third Wave
Contact me: Send Mail
Subscribe in a reader

*Napatik sa Panguil Bay Monitor (Ozamiz City), March 31 - April 6, 2008 issue.

Kukang

Daghan gyod ang nangandoy nga mahimong magsisibya (broacaster) ug magsusulat sa pamantalaan (journalist). Sa akong pakighinabi sa mga estudyante kaniadto, mipadayag sila nga gusto nilang mahimong susama kang Noli de Castro, Loren Legarda, ug ang uban kanila gusto mahimong Korina Sanchez ug Mike Enriquez. Dili lang ko sigurado sa mi-idolo kang de Castro ug Legarda kung apil ba sa ilang plano ang pagsulod sa natad sa pulitika.

Dili ni ikatingala nga daghan ang gusto magtrabaho o moserbisyo sa mass media o sa press. Unsaon nga daghan man ang benepisyo kung naa ka media.

Una ang gitawag nga glory of the byline. Sa usa ka journalist, dako na kaayo ug kahulugan kung makita ang imong ngalan ubos sa dakong estorya sa nasod. Kung ikaw magsisibya, dako kaayo nga kahulugan nga madungog sa tigpaminaw ang imong ngalan human sa imong taho (report). Ug mas mahimayaon ang bation sa usa ka magsisibya sa telebisyon nga makita siya samtang naghatod sa labing lab-as nga panghitabo sa palibot ug sa nasod.

Ikaduha, mao ang the first to know. Kung ikaw usa ka reporter, mas dali nimo masagap ang mga panghitabo sa palibot. Matod pa sa usa nako ka amigo, kini tungod kay ang reporter, adunay gitawag nga nose for the news. Usa ra ilang ilong baya. Ang buot ipasabot nga dali nila "masingo" ang "baho" sa mga panghitabo. Mao bitaw nga dili na gyod ikatingala nga una pang makaabot ang mga reporter sa lugar sa gihitabuan kay sa mga otoridad. Maulahi gyod daw na ang pulis pero dili hinoon sa tanang panghitabo.

Ikatulo mao nga gitan-aw ang media isip fourth estate tungod sa ilang dako ug lig-ong papel diha sa paghulma sa mga opinyon ug panglantaw sa mga katawhan ngadto sa mga isyu nga may labot ang lungsod ug lungsoranon. Adunay mas lawom nga hubad ang kasaysayan ngano gitawag ang media isip fourth estate. Apan kining hubaron sa kasamtangan nga sanga sa atong pang-gobyerno. Anaa ang gitawag nga Executive, Legislative, ug Judiary nga maoy naglangkob isip sanga sa gobyerno. Walay usa nga mas molabaw sa laing sanga. Ang media wala nay labot sa set-up apan ang media gi-konsedirar nga mao ang ikaupat nga sanga tungod sa mahinungdanong papel niini.

Gawas pa gyod niini, daghan pang mga butang nga mapahimuslan sa mga anaa sa media. Anaa ang respeto sa katawhan ug otoridad. Anaa ang kagawasan. Kitang tanan gawasnon sa pagkuha ug impormasyon ug pagsulti sa kaugalingong opinyon. Anaa ang paghatag ug mga pribilihiyo ug labaw sa tanan, anaa ang pagtoo nga sila ang nagsulti sa tinood ug sila ang labing angay nga toohan.

Ubos niining dakong gahum sa media o press nahipatik ang dakong RESPONSIBILIDAD.

Ug nagsugod ang tanan sa 5 w's (What, Where, When, Who, Why). Sa atong pinulungan, nagsugod ang tanan sa KUKANG; Kinsa, Unsa, Kanus-a, Asa, ug Ngano. Sa pagtaho sa panghitabo, unahon ba ang Kinsa o ang Unsa o hatagan ba ug gibug-aton ang Ngano? Ang tubag anaa sa responsableng magsisibya ug magsusulat.

Ang responsableng magsisibya ug magsusulat dili magtan-aw lamang sa nawong sa KUKANG tungod kay sila magtuki man sa lingtungay sa mga panghitabo.

Dili pa igo ang nakahibalo kita nga adunay nahitabo nga rebilyon sa Manila. Dili pa igo nga pun-on ta ang utok sa liboan ka impormasyon,. Mas importante nga tukion ug tugkaron ang ulo ug tiil sa maong impormasyon aron mas masabtan ang tinood nga lintunganay ug dili taphaw ang mahulma nga opinyon.

Ang mass media ug ang press ang motabang paggiya nato niini.

Ambot lang!

Visit also: Third Wave
Contact me: Send Mail
Subscribe in a reader


*Napatik sa Panguil Bay Monitor (Ozamiz City), December 24 - 30, 2007 issue.

Ang Press ug ang Krisis

Naay rason ang akong amiga nga masungot. Bisan asa, gihisgutan ang nahitabo sa Manila Peninsula Hotel; sa radyo, sa telebisyon, sa pamantalaan, sa mga company forums ug uban pang forums, ug labaw sa tanan sa mga blogs.

Ambot kung nasungot ba siya [akong amiga] kay wala kaayo mahisguti ang iyang gi-idolo nga si Angel Locsin o nasungot siya tungod kay bidli na paminawon ang opinyon bahin sa kagubot nga gipasiugdahan ni Trillanes.

Daghan gyod ang nakabantay nga ang gihisgutan pag-ayo mao ang press ug halos nakalimtan na ang kina-uyukan sa krisis. Mura ba'g gipakasala gyod ang mga pulis nga nagsulbad sa krisis. Unsaon man sab kay giposasan man ang ubang naa sa press, unya gidala paingon sa kampo. Ang uban sab nga naposasan, OA ra kaayo, giisa gyod nila ang ilang kamot aron gyod makita nga naposasan sila.

Sa nahitabo, adunay kakulangon ang pulis. Ug dili sab ikalimod nga dako ang kakulangon sa mga taga-media.

Responsibilidad sa press nga ipaabot sa katawhan ang tinood nga pangitabo. Katungod nila nga nakuha ang impormasyon. Apan asa ba kutob ang utlanan sa katungod ug seguridad? Angay natong hinumduman nga ang kagubot nga gipasiugdahan ni Trillanes may kalabutan na sa nasudnong siguridad. Dili lang kadto basta nga shooting - dili kadto reality show sa telebisyon!

Matod pa ni S.P. Lopez:

Freedom without responsibility will lead to anarchy but responsibility without freedom will lead to tyranny.

Ang kaakuhan sa press ug ang kagawasan sa pagpadayag kanunay mag-uban. Ang kagubot nga gipasiugdahan ni Trillanes maghatag unta ug pagtulun-an alang sa gobyerno ug sa press aron makahulma ug mga patakaran unsay buhaton sa usag-usa panahon sa krisis nga susama sa kagubot nga gipasiugdahan ni Trillanes.

Angay hinumduman nga ang ang Philippine press nagsandig sa demokratikong panggobyerno. Ug ang maong gobyerno usab nagkinahanglan sa press aron molagsik. Kung mahugno ang demokrasya, mahugno usab ang kagawasan nga gipuy-an karon sa media.

Sa susamang kagubot nga gipasiugdahan ni Trillanes, makita kung kinsa ang rebelde ug kinsa ang tinood nga nagmahal sa nasud.

Ambot lang!

Visit also: Third Wave
Contact me: Send Mail
Subscribe in a reader


*Napatik sa Panguil Bay Monitor (Ozamiz City), December 31, 2007 to January 6, 2008 issue.

Ang Suba sa Rubicon

(Cebu, Philippines - November 29, 2007)

Veni, vidi, vici.

Ang Suba sa Rubicon mao ang karaang utlanan sa Roma ug Italya. Hugtanong nagdili ang karaang balaod sa Roma sa bisan si kinsang Heneral nga Romano uban sa iyang mga sundalo sa pagtabok sa maong suba ug pagsulod sa Italya. Ang pagbuhat sa ingon giisip nga pagtraydor sa nasod. Niadtong 49 BC, gitabok ni Julius Caesar ang Suba sa Rubicon (a point of no return!). Usa kadto ka dakong sugal.

Milampos siya. Veni, vidi, vici. (I came, I saw, I conqured.) Matod pa ni Julius Caesar.

Karong adlawa, maisogong gitadlas ni Sen. Antonio Trillanes IV (and Army Brig. Gen. Danilo Lim) ang "suba". Makatabok kaha siya nga malampuson? Dili kaha siya malumos sa sulog? Iya kahang mabungat ang Veni, vidi, vici?

Si Trillanes nga giakusahan nga maoy nag-ulo sa rebelyon niadtong Hulyo 2003 migawas (read as: walk-out) gikan sa husay sa korte (sa maong kaso) ug mitadlas sa dalan sa Makati samtang nanawagan nga mokanaog na sa iyang pwesto si Presidente Gloria Macapagal Arroyo. Miuban kang Trillianes ang iyang mga sundalo sa pagtabok sa "suba". Apan angayan ba siyang kuyugan sa panon sa katawhan?

Sama sa gihimo ni Julius Caesar, daghan ang nakurat, daghan ang nakalitan. Dunay nagduda, dunay misuporta. Dunay pipila ang nangyam-id. Ang gihimo ba ni Trillanes alang sa nasod ug sa katawhang Filipino o iya kining paagi aron malingkawas sa iyang kaso. Nasihag kaha sa katawhan ang iyang tinuod nga motibo?

Makabalik pa kaha siya (Trillanes) sa iyang pagtabok sa "point of no return"? Mabaling kaha niya ang simpatiya sa tawo o mawala ang respeto sa katawhan kaniya?

Apan dako ang kalainan sa kaso ni Trillianes ug sa kaso ni Julius Caesar. Si Julius Caesar gipaluyuhan sa iyang mga sundalo ug nakaangkon og suporta ug simpatiya. Si Trillianes aduna nay bu-ak nga kridibilidad ug maihap lang ang miuban kaniya. Maklaro na ang mantsa sa motibo ni Trillianes.

Kalooy ni Trillanes kay wala niya ang alas (ang suporta sa katawhan). Sayang si Trillanes kay iyang gipakita ang iyang kahuyang. Iyang gipakita ang pagtampalas sa korte ug sa iyang gihuptan nga posisyon isip Senador. Sa iyang agtabok sa "suba", nawala ang iyang kahalangdon. Nawala ang respeto ko kaniya.

Para ba gyod sa katawhan ang gibuhat ni Trillianes? Naa koy duda. Gusto niyang hugnoon ang gobyerno aron sa kaulahi-an siya ang mangulo ug mabalewala ang iyang sala sa estado - ang rebelyon? Sayang kay nasabtan sa katawhan ang iyang motibo ug salamat kay wala ug dili siya molampos.

Updated: November 30, 2007

Postscript:
Wala milampos si Trillanes. Wala misuporta ang katawhan kaniya. Walay mitubag sa iyang panawagan. After all, it was just another adventure of a boneless creature.

Ambot lang!

Subscribe in a reader

Tigaw lang

Apil ko sa pipila sa mga nasagmuyo sa paghatag ni Pangulong Arroyo ug pardon ngadto kang kanhi presidente Estrada kinsa napamatud-an nga nagawkaw, nanghabas ug salapi atol sa iyang pangatungdanan.

Wala na tay mahimo ana kay naa man na sa atong batakang balaod nga mahimong makahatag ug pardon ang atong presidente sa mga nakasala. Daghan gyong nangugat ug niyawyaw, pero unsaon pa man, dili na man na mabawi. Maayo man ug pareho na si Estrada sa uban nga ginagmayng drug pusher nga human makapiyansiya ug makagawas sa prisohan tipi-on dayon sa mga "vigilante" kuno. Dili na gyod na angayan nga buhatan sa ingon si Estrada kay dato baya na. Ang kasagaran nga gipangpatay sa "vigilante" kuno, mga pobre man. Maayo man ug snatcher na ug cellphone si Estrada kay kulatahon, dinagko man tong iyang gikawkaw, mahadlok na ta mokulata ana oi. Usa pa, dato baya na siya. Maayo unta'g pobre kay sayon rang kulatahon. Aw, pasayloon gud!

Dili man sab maayo nga tungod kay wala natuman ang akong gusto nga dili tagaan ug pardon si Estrada, moapil na ko sa mga pipila nga nagpasamot sa tigaw sa nasod. Moyawyaw lang sa hilom samatang naglaom nga unta maluwas ta niining kasakitan nga gihatag sa nag-umidong samad sa pulitika sa atong nasud.

Naa toy nadunggan nako sa radyo nga naa na kunoy pundok nga nanawagan nga mo-resign si Gloria ug si Noli. Online petisyon kuno kini. Ambot lang kay sa diahng akong gisusi ang pitisyon wala man koy nakita nga igong unod. Giingon didto nga nahanaw na gyod ang "moral authority" ni GMA aron pamunuan ang nasod. Hala, kuyawa no? Wala pa sab tingali oi. Taym pa, ang unang mipirma senador man sa nasod. Uy, kini nga senador labar man sab nga walay "moral authority" nga molingkod isip senador kay misulay baya siya ug hugno sa gobyerno, kung sumadahon, mitraydor siya sa nasod. Ah, murag tigaw ra man ni nga petisyon oi. Dili lang ko moapil ana.

Lisod man sab baya nga walay tino nga lider ang mopuli unya kung papahawaon nato si Gloria. Mosamot gyod ka tigaw. Mopuli pa lang ang mga kumunista unsaon na lang. Kini ra bang uban maayo kaayo moyawyaw sa katungod sa kinabag-an, maayo kaayo mamulong pero may nagpahipi nga plano.

Kinahanglan gyod ta nga magbantay. Tigaw na kaayo. Iya iya na lang ug diskarte ang mga karaho. Pastilan, kung paluya-luya ang atong utok, mailad gyod ta. Mao nga aron dili mosamot ang tigaw, hinay-hinay lang!

Ambot lang!

Sinabawang bato

Nahurot na diay ang sinabawang gulay. Mao nga niay bag-ong resipe - sinabaw'ng bato. Ako lang ning gisukad sa sugilanong, "Stone Soup" nga nabasa nako sa Ozamiz City public library, pila na ka tuig ang milabay. Sa wala pa nako kini gisulat akong gisulayan ug pangita ang "Stone Soup" sa "cyberlibrary", naa gyod diay pero may gamay lang nga kalainan.

Mao kini ang sugilanon sa resipe nga sinabawang bato:

Human ang giyera, nasinati sa mga katawhan ang dakong gutom ug kalisod. Mao nga sa dihang natiktikan sa taga balangay nga dunay nagsingabot nga duha ka gutom nga sundalo, gidali nila pagtago ang tanan nilang pagkaon ug tubig. Kini man go'ng mga sundalo nga nabayaan sa kauban human sa giyera, mangtas kaayo sa pagkaon. Walay mitirmitir ba.

Pag-abot sa duha ka sundalo, nanuktok dayon sila sa usa ka payag.

"Maayong hapon, manang..", matod pa nila.

"Maayong hapon sab, unsa may ato?" matod pa sa tiguwang nga miabli sa pultahan.

"Mga sundalo lagi kami nga nakigbatok sa mga buot musakop sa atong nasod apan sa dihang natapos na ang giyera, nabiyaan mi among mga kauban. Mao nga mohangyo unya mi nimo nga tugutan kami nga matulog sa imong panimalay aron makapahuway ug bisan matagaan lang mi nimo ug gamay lang nga pagkaon kay pila na intawon ka adlaw nga wala masudli ang among tiyan."

Mitubag ang tiguwang. "Sir, pasensiya na gyod, gamay kaayo ning akong payag, dili ko makapadayon ninyo. Usa pa, wala koy pagkaon nga ikadalit ninyo. Tiguwang na ko, way pangita."

"Bisan tubig lang unta mader."

"Na, wala gyod bisan usa ka tulo nga tubig."

Ug milakaw ang naminghoy nga sundalo. Namasin sila sa laing balay apan susama lang sa gisulti sa tiguwang ang gitubag kanila.

Sa dihang hapit na mingi-ob ang palibot misulti ang usa sa duha ka sundalo. "Kung tinood nga wala pagkaon dinhing dapita, tudlu-an ko hinoon kamo ug unsaon pagluto ug sabaw gamit ang gaymay'ng bato."

Namunit ug gagmay'ng bato ang sundalo ug gibutang niya kini sa kawa nga gipahulam kaniya sa mga kuryuso nga mga tawo nga nagtan-aw. Sa dihang mibukal na ang giluto, mibida na sab ang sundalo. Nagpanilap samtang miiningon, "mas mabati nato ang kalami niining sinabawang bato kung aduna unta kitay bisan gamay lamang nga karne, apan kay wala man, lami gihapon kini"

Ang tigmatansa (butcher) sa balangay nakadungog ug kay lagi kay gusto siyang makatilaw sa sinabawang bato iyang gikuha ang tinagu-ang karne ug gihatag sa sundalo. Gilunod sab kini dayon sa sundalo sa pinabukalang bato. Samtang giukay kini sa sundalo, subli siyang nagpanilap samtang nagsimhot sa kahumot sa iyang giluto. Nagpanilap sab ang mga naa sa palibot.

"Kung naa lang unta kitay carrots, cabbage, ug mga lamas, kini nga potahe angay na para sa mga hari. Apan kay wala man, ok lang."

Sa pagkadungog sa mga tawo, naglumba sila'g kuha sa mga tinagu-ang utanon ug lamas ug ilang gihatag sa sundalo. Mas lami ug humot na ang giukay nga potahe sa sundalo. Ug sa dihang naluto na kini misulti pag-usab ang sundalo. "Mas lami ang sabawa kung aduna lang unta kitay pan, apan kay wala man, ok lang."

Naikag pag-ayo ang mga tawo nga makatilaw sa sinabawang bato mao nga naglumba na sab sila ug kuha sa gitagu-ang pan. Ug mura'g nagpiyesta ang tanan sa kadaghan sa pagkaon nga napagawas samtang gipaningot sila'g higop sa sabaw sa bato.

Sa kadaghan nga potahe nga giluto sa mga naa sa pangagamhanan, mura'g ang sinabawang bato ang ilang paboritong potahe. Sa sinabawang bato ni Joey De Venecia, ni Vidal Doble, ni Erap ug Chavit, ni Trillanes ug uban pa, daghan kaayo ang nagpaambit sa ilang tinaguang lata ug baho nga karne ug utanon. Mao bitaw nga imbis panington ta ug higop sa sabaw, gipaningot na man hinoon ta sa kasakit sa tiyan.

Miingon diay to si Noy Juan nga naa sige lang kuno ug hikay sa senado. Lahi-lahing potahe lang kuno ang giluto. Kinsa daw ang gustong matabang ug ukay sa mga gipangluto. Text lang nako. Hehehe.. Basta ayaw lang ninyo kinamuta kay musamot ang kapan-os.

Balikan ta ang sugilanon. Sa kalipay sa mga taga-balangay, magmaya sila, naglipay, nagsayaw, nanganta. Ilang gipakatulog ang duha ka sundalo sa pinanindot nga lawak, gihatagan ug pinakanindot ug bag-o nga habol samtang nagpuli-puli sila sa pagpaypay aron mahinanok gyod ang tulog sa duha ka sundalo.

Mura'g si Erap, kaniadto, gisalikway, gisaway, gisipa sa iyang nahimutangan. Karon mura na'g bayani ni Noy Juan. Di na lang ko moapil ug ukay.

Ambot lang!

Dili na gyod

Ipadaplin ko una kining paghisgot ug mga butang nga may labot ang lungsod ug mga lungsuranon. Ipadaplin ko una ang paghisgot sa umaabot nga election sa baranggay.Dili sa nako hisgutan ang politika labi na ang may kalabutan kang kanhi presidente Estrada. Ug labaw sa tanan, dili una ko musulat bahin sa mga "corruption" o ang pagpangawkaw sa bahandi sa nasod.

Mopahuway una ko sa paghisgot niiana. Dili sa nako hisgutan ang kabahin sa mga "tong" nga nadawat kuno ni Erap samtang siya nangatungdanan. Never sa gyod nako nga hisgutan ang boracay mansion, ang bongga nga pinuy-anan nga gipalit gamit ang kinawkaw kuno nga salapi. Ako nang gipana sa akong hunahuna ang paggukod sa rehimeng Estrada sa Philippine Daily Inquirer. Dili na gyod nako na hisgutan nga kaniadto hapit na gituok ang mass media. Uy, kalimtan na diay nako ang mga "babaye" sa kinabuhi ni pare ko.

Aw, dili lang pod diay nako hisgutan nga sa kasamtangan administrasyon gipatay ang akong amigo nga media officer sa Kilusang Mambubukid ng Pilipinas usa na ka-tuig ang milabay. Dili sa nako isugilon nga ang akong amigo nga gipatay, isog nga nakigbatok sa reporma sa yuta sa suok nga bahin sa Mindanao ug vocal kaayo sa militarization sa maong dapit. Dili nako ibutyag kung kinsa ang gitumbok nga utok sa maong pagpatay. Dili ko maghisgot ug political killings! Ikapila gani to siya nga biktima sa political killings? Aw, dili na nako hisgutan.

Dili una nako ipadayag nga ang dakong hinungdan sa padayon nga kaguliyang sa Mindanao mao ang kapit-os. Dili nako isugyot nga edukasyon, de-kalidad nga edukasyon ang usa sa makasulbad sa suliran sa katilingban ug dili ang militarisasyon, dili ang gera. Hisgutan ba pod nako ang mga pagpayuhot sa pipila ka tawo sa DepEd, gikan sa pagpangaplay sa mga aplikante ngadto sa pag-doctor sa evaluation results? Hala, dili gyod ko maghisgot ana.

Basta dili na gyod. Dili nako i-mention dinhi ang kalabutan sa ZTE contract ug sa higanteng proyekto nga gitawag ug national broadband network.

Dili ko magpakabana sa mga vigilante nga ngilgnig kung maoy mopatay. Dili na nako hunahunaon nganong dunay mga tawo nga nagtuo nga ang hustisya naa sa ilang mga kamot ug wala sa husgado. Dili ko mangutana, kung ngano kaha?

Dili na gyod ko magpakabana. Dili na ko maghisgot ug pulitika. Dili nako hisgutan ang "red tape" sa gobyerno. Dili ra ba ko taga-Sugbo mao nga dili ko maghisgot sa minilyon nga nakawkaw atol sa pagpalit sa mga suga nga gidayandayan atol sa ASEAN Summit niadtong Enero ning tuiga. Dili ko mag-apil-apil ug hisgot sa pagkadismaya sa mga negosyante sa mayor sa Lapu-Lapu City.

Dili lang gyod ko maghisgot ana.

Dili na gyod.

Dili ug dili na sulod sa usa ka gutlo.

Ambot lang!

Ang alas ni Erap

Pildi ang manok ni bai Makloy. Inilog ra ba unta to. Pero ang sugarol bisan pildi, tingsi gihapon, pag-abog daw sa malas. Matod pa ni Makloy, "naa pay alas". Tong-its na sad!

Kagahapon namantsahan ug malas ang sugal sa kinabuhi ni kanhi presidente Joseph "Erap" Estrada. Gihukman siya nga sad-an sa sala nga panghabas (plunder). Apan lagi kay ang kinabuhi usa man ka sugal, bisan duna nay gipakanaog nga desisyon ang Sandiganbayan, buhi gihapon ang paglaom sa kampo ni Erap kay gihuptan pa sa kanhi presidente ang tulo ka alas.

Unang alas ni Erap mao ang iyang katungod nga mo-"file ug motion for reconsideration" sa Sandiganbayan. Sa maong motion tuki-on pag-usab ang kaso, duna bay "error of facts and evidence", o "duna bay error of law"? Kung mapamatud-an nga aduna, abswelto si Erap. Maluwas siya sa iyang unang alas. Taym pa, giayo ba'g saksak ang baraha?

Ikaduhang alas ni Erap mao ang iyang tawhanong katungod nga mo-apelar sa Korte Suprema. Ang Korte Suprema, naila nga may "credibility" ug patas sa ilang mga desisyon. Kung makunbinser ni Erap, pinaagi sa iyang mga ebidensiya nga WALA siya nanghabas ug dako nga salapi samtang naa pa siya sa puwesto, pwes, daog na siya sa pinakakulbahinam nga sugal sa iyang kinabuhi.

Ang kataposang alas ni Estrada mao ang mga tawo nga padayong nagsuporta kaniya. Naa ang iyang pamilya, naa ang iyang mga higala, ug naa ang masa (dili tanan sa masa). Bisan mabalhog na si Erap sa prisohan (Munti), naa ang iyang mga gaway nga padayon makigsugal aron lang mapamatud-an ang kapildihan ni Estrada naggumikan sa wala matarong nga pagsaksak sa baraha sa kapalaran. Kung sa manok pa, wala mataod ug tarong ang bulang. Aw, wala man napildi sa sugal, gidimalas lang karong panahona. Weather-weather lang yan!

Akong mensahi kang Erap, "sa sugal, walang kaibigan, walang kamag-anak, walang kumpare".

Wag nyo akong subukan!

Ambot lang!

CRIMINAL CASE NO. 26558 (Plunder)

"Public Office is a public trust. Public officers and employees must at all times be accountable to the people, serve them with utmost responsibility, integrity, loyalty and efficiency, act with patriotism and justice and lead modest lives.”

Gipagawas na ang hukom. Napamatud-an sa korte nga sad-an si kanhi presidente Joseph Estrada sa sala nga "plunder" (pagkawat; panghabas)!

Sayo pa niini, hugot nga gipamugos ni Estrada nga ang "pasangil" batok kaniya "politically motivated". Ug isip reaksiyon sa resulta sa survey nga gihimo sa SWS, siya miingon nga ang mga katawhan nga mismo ang mihukum nga siya walay sala.

Sa wala pa ang desisyon, daghang migawas nga mga "speculation" nga kuno hukman gyod nga guilty si Estrada kay kung dili, mamahimo unyang illegal ang pangpuli'g lingkod ni Gloria Arroyo isip presidente kaniadto. Dunay miingon nga hukman gyod nga sad-an si Estrada kay aron dili maulawan ang nasod.

Sa laing bahin, duna sab nag-ingon nga kinahanglang hukman nga walay sala si Estrada kay daghan sa mga tawo (based on survey?) nagtuo man nga inosente ang kanhi presidente. Dunay midugang nga kinahanglang hukman nga walay sala si Estrada aron maundang na ang gera sa politika sa nasod.

Ang gipagawas nga hukom sa Sandiganbayan maoy mitapos sa tanang "speculation". Sa hukom, siguradong dunay nalipay, ug naa sab ang naguol ug nasuko. Pero unsa man ang reaksiyon sa uban, ang importante, mitumaw ang hustisya.

Angay usab nga timan-an sa tanan nga ang hustisya wala nagbase sa mga opinyon sa katawhan o sa kinabag-an. Ang hustisya nagbase kini sa ebidensiya. Ug kay ang Sandiganbayan mihukom man base sa ebidensiya, maingon nato nga patas ra ang atong "justice system".

Natapos na! Natapos na sab unta ang panagbangi ug panagbingkil sa politika pinaagi sa pagdawat sa kamatuoran. Magpinasayloay na unta ang tanan aron magpatigbabaw ang kalinaw sa atong nasod.

Niay paborito nako nga panultihon bahin sa hustisya. Justice without force is powerless; force without justice is tyrannical. (Blaise Pascal)

Ambot lang!


Links:
Memorandum for the accused Pres. Estrada
Sandiganbayan

Alternatibong kasinatian para kang Erap

Ugma na ipagawas ang desisyon sa Sandigang Bayan sa kasong plunder nga gipasaka sa kanhi aktor ug presidente sa Pilipinas nga si Joseph "Erap" Estrada. Guilty or not guilty? Ugma na kini matubag. Kung guilty man gani, angay ba siyang tagaan gilayon ug presidential pardon o angay siya nga ibalhog sa bilibid (Muntinlupa)?

Para dili ta maglibog, niay akong sugyot isip alternatibong kasinatian (dili ni silot) para kang Erap. Taposon ta ang pag-antos ni Erap. Ilubong na nato ang panagbangi ug panagbingkil sa pulitika.

Unang lakang sa alternatibong kasinatian para kang Erap mao ang pagpadala kaniya sa pinakasuok nga bahin sa Mt. Malindang (Misamis Occidental). Kinahanglan nga susihon una ug siguraduhon nga dunay pipila ka lugas nga tawo nga kasamtangan nagpuyo didto ug ang labing impotante, mao nga ang maong mga tawo wala nakaila kaniya ug bisan na lang makadungog sa iyang ngalan.

Gikan sa bag-o nga Ozamiz airport, sugaton si Erap ug balsahan nga guyoron lamang sa nating kabaw nga gikan pa sa Mahayag Carabao Breeding Station. Wala ang mahalong sakyanan, wala ang taas nga convoy sa iyang pag-abot. Simple lamang ang tanan. Wala usab ang bidyu sa GMA ug ABS-CBN.

Sa iyang panaw, responsibilidad niya nga pakan-on ug lab-as nga sagbot ang nating kabaw.

Tugotan lamang siya nga makadala ug duha ka pares nga bisti nga isulod sa netbag; walay cellphone, walay digital camera, walay iPod.

Sa lugar nga iya unyang puy-an, walay ni usa nga makaila kaniya. Walay ni usa nga motombaya o mohatag ug ispisyal nga pagtratar.

Pasagdan siya nga siya mismo ang magtukod sa iyang payag nga puy-an. Kinahanglan ang maong payag lima kapilo nga mas gamay sa pa sa pinakagamay nga kasilyas sa iyang mga mansiyon. Pasagdan nga siya mismo ang magtukod niini.

Ang katuyu-an niini mao aron masinati ni Erap ang simple nga kinabuhi nga iya lamang nasinati sa mga eksena sa pelikula ug dili sa tinuod nga kinabuhi.

Tagaan si Erap ug peso nga allowance matag adlaw. Apan kung may baligya ba sa maong lugar, kana dili nato masiguro. Hugtanong pasidan-an ang kanhi presidente nga dili niya mahimong isugal ang maong salapi. Tugutan lamang siya ug sugal sa bugno sa kaka (spider) uban ang mga bata (bawal makigsugal ug kaka kauban ang mga edaran na ug dagko na ang tiyan) apan dili kwarta ang sugal kundili ang gitawag nga "litkanay". Ang mapildi, litkan sa dalunggan.

Sulod sa igong panahon, sination kini ni Erap sa dili pa siya dalhon sa laing ang-ang sa programa (alternatibong kasinatian).

Dalhon si Erap sa Poor Claire Monastery sa lungsod sa Josefina, Zamboanga del Sur. Didto manimuyo siya kaubang ang mga mongha. Oo, manimuyo siya uban sa mga madre (mga babaye na sila). Pero sulod sa panahon nga atua didto si Erap, mata lamang ang makita sa mga madre.

Laing kondisyon mao ang padili kang Erap nga makighinabi ni bisan usa sa mga madre. Ginadili gani bisan ang 30 segundo nga pagtutok sa madre ug dakong sayop ang paghikap bisan na lang sa sidsid sa bisti sa madre. Obligado si Erap nga mosabat sa orasyon matag ala sais sa buntag, alas dose sa udto, alas tres sa hapon ug alas sais sa gabii. Obligado usab siya nga moapil sa tanang espirituhanong gimbuhaton sa monasteryo.

Sulod sa igong panahon, gilaoman nga nga maanad na si Erap nga manginabuhi nga simple lamang.

Sa "social responsibility component" sa programa alang kang Erap, magtudlo siya ug values education ug religion classes sa mga suok nga barangay sa Josefina. Didto iyang itudlo ang mga values sa mga Filipino sama sa pagkamapailobon, pagkakugihan, pagkamatinud-anon, pagrespeto sa mga kababayen-an, ug ang paglikay sa sugal.

Human sa programa, ganahan pa kaha muoli si Estada? Balikan kaha niya samok nga kalibutan sa pelikula ug politika? Basin dili na. Ug kinsa nasayod nga sa iyang mga buhat mahimo na siyang pinakabag-ong santos. St. Erap? Oi, nganong gong dili.

Halleluya!

Ambot lang!

Kris Aquino for Vice President?

Si Kris molansar pagka-bise presidente sa Pilipinas?

Dili oi!

Si bai Ramses molansar pagka-kapitan sa Forbes Park, Makati? Ambot lang! hehehe..

Makakugang ning ubang mga balita. Kagabii sa TV Patrol gipanghimakak ni Kris Aquino ang mga taho ug hungihong nga kuno siya mudagan pagka-bise presidente sa nasod sa 2010 election. Hapit na ba ang election?

Kining uban usahay maayo kaayo mohimo ug isyu. Diin ba ni gikan nga mga taho?

Hinoon dili kini angay ikatingala kay si Kris aduna may politikanhong gamot isip anak sa kanhi senador ug kanhi presidente sa Pilipinas.

Matod pa ni Noy Abloy, ang banggiitang political analyst sa tubaan ni Nang Charing, ang politikanhong gamot ni Gloria (ang apilyedong Macapagal) ang usa sa nakapadaug kaniya sa dihang midagan siya isip senador kaniadto. Ug lagi kay maayo man sab ang iyang "record" sa senado, nakagamot pag-ayo si Gloria sa natad sa pulitika. Karon, siya na ang rayna sa palasyo, este, presidente sa nasod. Tiaw mo na!

Mao nga sugyot sa batang buotan, pamalandongi kuno sa makadiyot ug susiha kung aduna ka bay politikanhong gamot. Kinsay nasayod, ikaw ang sunod nga lider sa nasod nga maoy makapahaw-as sa kinabag-an gikan sa nasinating kalisod.

Mag-usab usab baya ning panahon. Sama sab niini ang huna-huna sa tawo. Kinsay nasayod, mausab ang hunahuna ni Kris ug makahukom siya nga modagan gyod sa 2010? Naa bitaw miingon kaniadto nga dili na, unya pagka-akto na mismo, moku-an diay. Weather weather man kuno ang showbiz. Aw, unsa ba, politika man diay ning akong gihisgutan, naabot man ko sa showbiz. Unsaon man gud nga naay mga politiko gustong mag-showbiz, kadtong naa na sa showbiz, gusto magpolitiko. Ambot lang!

Balikan ta si Kris, unsa kaha kung modagan gyod siya, botohan kaha siya sa mga katawhan? Oi, wag ismolin, maraming kris fanatics! Ikampanya kaha siya ni Boy Abunda? Paminawon kaha ang iyang plata-porma de gobyerno? Atangi!

Hello banker.. (dili ni hello gar_ _..?)

Unsa man gyod Kris, DEAL or NO DEAL?

Ambot lang!

Absinot

Absinot ang tawag sa mga estudyante nga magsige og palta (absent) sa klase. Absinot sad ang tawag sa mga kongesista nga sige ug palta sa session.

Sa milabay nga 13th Congress, giangkon sa mga nangulo sa Kamara (House of Representatives) nga suliran nila ang "absenteeism" o pagka-absinot sa ubang mga kongresista. Mao gani nga wala makapasar sa balay balaoranan ang "Cheaper Medicine Bill". Tsk..tsk.

Sa bag-ohay pa lang nga naablihan nga 14th Congress, daghan kaayo mitambong nga mga congressmen. Halos walay absent! Its a miracle! Oi, dili pod baya kay kasagaran basta mao pay pagsugod, excite baa na sila.

Sa interview, gipahayag ni Speaker JDV iyang isugyot nga ngalan sa publiko ang mga kongresista nga absinot. Dugang pa, tagaan daw ug premyo ang naay perfect attendance. Trip to Jamaica? Sports car nga red? Ambot lang!

Kung mao ni, maayo na aron magkabukingan na. Ang amo kahang congressman sa? Dili ba kaha absinot?

Ambot lang!